Tung tids tale

TUNG TIDS TALE
Det heiter ikkje: eg – no lenger.
Heretter heiter det: vi.
Eig du lykka så er ho ikkje lenger
berre di.
Alt det som bror din kan ta imot
av lykka di, må du gi.

Alt du kan løfte av børa til bror din,
må du ta på deg.
Det er mange ikring deg som frys,
ver du eit bål, strål varme ifrå deg!

Hender finn hender, herd stør herd,
barm slår varmt imot barm.
Det hjelper da litt, nokre få forfrosne,
at du er varm!

Haldis Moren Vesaas

Grand Canyon i Hjartet

Når Anakin Skywalker gjer etter for sinnet og angsten, når han lar det ytste mørket og den største ondskap sleppe laus - då drar han til jedi-tempelet og drep, massakrerer borna. The younglings.

Då eg såg det, på film, opna det seg eit botnlaust krater inni meg, fordi eg evner å leve meg inn i ting, og fordi det var ei so uendeleg forferdeleg og vond handling.

Men det er ikkje film i dag.

So krateret stenger seg ikkje når neste scene er noko fint og godt, noko som kjemper for dei gode kreftene. Krateret blir til eit grand canyon i hjartet, ei revne, eit sår som ikkje gror når alt går godt til slutt slik filmkjenslene er det. For korleis kan det gå godt til slutt?

Det er ikkje tenkt ondskap, det er ikkje produsert og fostra av fantasti. Det er som leopoldseplet i ei Nesbø bok, eit streif av noko ekte i ei fiktiv ramme. Og det ekte gjer so vondt.

Tankane våre, medkjensla vår som eit heilt folk går til dei som var der, Oslo, Utøya.

Til dei som har fått svar om familie og vener.

Til dei som venter på svar.

Men venner!

‎Mist ikke troen på mennesket. Mennesket er som et hav. Selv om noen få dråper er skitne, blir ikke havet skittent ~ Mahatma Gandhi

Ta vare på kvarandre!

Oslo, Oslo!

Eg har aldri vore so takknemleg for facebook og statusoppdateringar som i dag. For kvar som skriv eg er trygg, eller eg er i god behald blir eg litt lettare. For kvar usikre bit informasjon, særleg om Utøya (UNGDOMMAR!) blir eg tyngre og tyngre, meir og meir skremt.

Medkjensla mi går ut mot dei som ikkje får dei gode beskjedane.

Nasjonalismen og dei spissformulerte kommnetarane om innvandringskontroll gjer meg kvalm og redd, men følgande status frå facebook er ei spire av noko eg trur på:

Sammen bestemmer vi konsekvensene av ugjerningene. Ikke la hatet vinne.

Det er alltid tid for å ta vare på kvarandre, og no meir enn i går, og nokon gongar er det ekstra riktig med eit dikt:

Det heiter ikkje: eg - no lenger.
Heretter heiter det: vi.
Eig du lykka så er ho ikkje lenger
berre di:
Alt det som bror din kan ta imot
av lykka di, må di gi.

Alt du kan løfte av børa til bror din,
må du ta på deg.
Det er mange ikring deg som frys,
ver du eit bål, strål varme frå deg!

Hender finn hender, herd stør herd,
barm slår varmt imot barm.
Det hjelper da litt, nokre få forfrosne,
at du er varm!

Halldis Moren Vesaas

Botanisk Mysterium

Me var i Myrane.

Der fann me denne mystiske, vakre og velduftande blomen.


Er det nokon som veit kva den heiter? Eit heilt familieselskap var fullstendig blanke, ingen hadde sett den før. Både georgine og lilje er foreslått, og det botaniske mysteriet er blitt sommarens store nøtt.

Kva er den? Og kjem han til å overleve flyttinga til tante sin hage?

Deb 16. august 2003 skreiv eg dette i bloggen min:


Ein kan stadig læra nytt om foreldra sine. Far min, til dømes, fortalde meg i dag at han har hatt ei Goethe-omsetjing på trykk i Vinduet.


No hadde eg gløymd det att, og blei glad for å sjå det. Ein kan visst stadig og stadig stadigare læra noko nytt om foreldra sine!

Sommar

Fryd og Forventning

Sommar - og tid for flotte ord på F:
Fri, Ferie, Fint vær, Familie, og for å dra ein billig ein på utanlandsk: Friends.

I hagen til mamma og pappa, der er det Flora, Fryd og Forventning som regjerer!

Fryd:

Og forventning:

Figgjo Forever

Ein impuls kom farande over internettet og fekk meg til å bildegoogla Turi-design frå Figgjo Flint. Kvar gong eg finn noko frå Figgjo (eller konkurrenten Stavanger Flint for den del) blir eg so øm om hjartet! Eg likar so godt dei festlege blomstrande, fantasifulle, tidvis romantiske, tidvis naive og veldig nostalgiske motiva.

Sjølv har eg 7 asjettar og eit serveringsfat i serien Sicilia, og eit frukostservise i ymse delar frå den vidunderlege serien Lotte. Der har eg og 6 eggeglas, som nr. 2 frå høgre på den nedste linja på biletet. Eg har fått serviset frå Besto, og det er favoritten min. Eg kan nok aldri finna eit servise eg likar so godt som det.

Biletet har eg stole frå ein fin og veldig rosa blogg, her.

Fredag i hagen

Det er fredag, det er sommarleg, og systra mi bur i eit hus med ein overgrodd hage. Det er eit fint lite hus og ein stor, nydeleg hage. Dei som bur der er visst ikkje so opptekne av at dei har den, medan eg på mi side blir meir og meir sikker på at eg ynskjer meg ein hage for kvart minutt eg tilbringer der.

I fjor plukka eg bringebær til syltetøy i hagen, i år har eg so langt berre tatt nesleskot til brenneneslesuppa. Snart skal eg ta for meg av grøda enno meir, medan eg rister gamalmodig på hovudet over ungdomen som ikkje forstår kva verdiar dei har nett utom døra si. Men før innhausting er det dugnad. Dugnadsgjengen bestod av meg, og det var heilt på eige initiativ at eg gjekk i gang. Noko må ein jo gjera med denne vårlege rastløysa post-eksamen!

Fyrst skrapa eg fram desse flotte hellene under tjukke lag av mose og gras. Eg tok knekken på nokre spede tre og medan eg var i gong.

Ein fin liten gravmyrt stikk hovudet fram mellom nytt og gamalt gras.

Nydeleg, gul Marianøkleblom i mengder.

Skjønne Ruteliljer bøyer hovudet blygt.

Sidan eg har tatt på meg denne dugnaden heilt frivillig tok eg ut løn i rabarbraslang.

Tipp-topp: sommarkropp og rondanetopp

Eg har jo allereie skaffa meg love, sweet love (HELDIGE MEG!), men eg har ikkje akkurat den lekre, smekre, ja beint fram drop dead gourgeous figuren til Jane Russel. So no har eg skaffa meg ein treningsbuddy og ein god vane: starta veka med trening i halv ti-tida kvar einaste måndag.
So no er det vel ikkje lenge til eg blir like heit som Jane? I alle fall skal det bli kjekkare og lettare å gå på toppturar i Rondane i juli.

Klatrefisk

Våre kreative kapasitetar er ein rikedom, seier Ken Robinson, og TED-foredraget eg sette på for å føla at eg framleis er i eksamenslesingsflow medan eg åt lunsj viste seg å vera noko av det mest inspirerande i heile dag.



Robinsons snakkar om skule, om vaksne og om framtida, men det føles like relevant for den føreståande pedagogikk-eksamenen eg har på torsdag som mykje av det andre eg har lese.

Ken Robinson bruker nokre slåande bilete, blant anna når han samanliknar med klimamedvit og seier at me må finna ein ny "menneskleg økologi":
Our education system has mined our minds, in the way we have strip-mined the earth: for particular commodity. And for the future, it won`t serve us.

Og eg synes han har mange viktige poeng, for eg er einig - på same tid som eg oppdager at eg sjølv også verdset den typen intelligens som i bunn og grunn fører til at heile utdanningssystemet vårt er laga for å utdanna universitetsprofessorar.

Og likevel blir eg inspirert og litt stolt, for eg ser at barnehagen både kan og får til å vera noko anna. Skulen kan lære mykje av barnehagen, og trur nok at Robinson ville vore einig med meg.
Ein god barnehage kan nemleg vere ein stad som får til akkurat det Robinson etterlyser: eit pedagogisk tilbod som legg vekt på heile mennesket, der alle styrker eller "kapasitetar" blir sett etter og styrka. Barnehagen er heldig som framleis har tid til det, og det er med ei viss uro eg tenker på skuletilnærminga med læringsmål og forventa resultat som det stadig blir snakka om eller grøssa over for tida. Heldigvis er det enno ikkje sånn, og HEILE barnet har moglegheita til å falda seg ut.

Men det kjem ikkje av seg sjølv! Det krevst framleis vakne og dyktige folk som er i stand til å finna desse styrkene og kapasitetane, og som ikkje minst veit korleis dei kan støtta borna til å utvikla seg enno meir. Heldigvis fins det mange av dei i barnehagen, og eg gler meg til å bli ein av dei sjølv.

Eg må berre ha pedagogikkeksamen fyrst.

inspirert

Ein kamerat på facebook posta ei lenke til eit fantastisk fotoprosjekt. Eg fortset den gode trenden min med å ikkje peika på noko viktig i verda gjennom å gjera noko sjølv, men visa til kva andre gjer. Fantastisk biletserie, bra tankar bak.

Kamp mot modale hjelpeverb

Nokre gongar blir livet ein kamp mot modale hjelpeverb. Ein skulle, burde, kunne ha gjort mindre av det eine, meir av det andre. Alltid noko konstruktivt ein ikkje gjer, og det er stort sett relatert til skulearbeid. DESSUTAN er det for mørkt i leiligheita, for lite dagslys, og alt for mykje oppvask som er keisam ta. Og hybelkaniner. Heilt generelt - sjå førre innlegg.

Då er det berre å gjere det einaste fornuftige: Setja seg på bussen til svigermor på Melhus. Her er det store vindauge med kveldssol som lagar gjenskin i skjermen nett no faktisk. Me et middag, lagar kaffi og set oss i sofaen. Svigermor strikkar ein nett liten kjole til sitt fyrste barnebarn (som ikkje har noko med meg å gjera) og eg heklar dei små blomane som skal syast på kanten.

Og so ser me Dagsnytt 18.

I 2010 vart det seld 70 000 000 magasin av ymse slag i dette landet. Det er heilt vilt tal! Agnes Ravatn pleier ikkje å lesa so mange av dei, men i ein serie i Dag og Tid (som har 7000 abonenntar, ein av dei er meg) har ho gått systematisk gjennom dei og vurdert dei, sjanger for sjanger. No er det blitt bok av tekstane: Folkelesnad. Eg vil ha ho. Boka altså, ikkje Agnes.
Måten ho og ho der vekeblad-dama som og var me i programmet snakkar om KVINNEBLADA gjer meg glad og stolt for at eg ikkje pleier å lese dei sjølv. Noko-kan-alltid-bli-betre-ved-din-person-saker er kanskje det siste eg treng, her i kampen mot dei modale hjelpeverba. Kunne eg sminka meg meir? Klart. Burde eg det? Nei, og i staden for å kjenna etter på den vesle stemma som lurer på om eg hadde vore ei betre kvinne om eg var litt meir interessert i korleis eg skulle legga augeskuggen i årets motefarge lavendel, so vel eg å lesa meir Agnes Ravatn. Det er nok meir gjevande i lengda.


Og so kjem Tristram Stuart, årets vinnar av Sofiprisen, pris for miljø og bærekraft som vart starta av Jostein Gaarder då han følte at han hadde tent meir på Sofies verden enn han hadde lyst til å bruka sjølv. Tristram Stuart er utdanna filolog i følge Jostein Gaarder, og han smiler lurt medan programleiaren introduserer han på norsk. Og so byrjer han å snakka om at det blir kasta for mykje mat. Og han bruker modale hjelpeverb, dei strengaste av dei faktisk, men eg blir ikkje stressa likevel. Me burde ikkje kasta so mykje mat! Me kan faktisk ikkje fortsetja sånn, og det er både store og små grunnar til det - dei største er økonomiske og bærekraftige. Her er ei lita lenke samling om den kjekke og vittige prisvinnaren med den store, gode saka.

Det går so sakte å tenka sjølv, skriva sjølv, og det er so avslappande og oppløftande å sjå at andre gjer det (tenker, skriv - handlar!), og at dei fokuserer på noko som er bra. Tilbakelent i sofaen, med kaffikoppen og hekletøyet, lar eg meg begeistre og inspirere av to unge, pene menneske med agenda og humor.
Åh, eg elskar det.

Odd Nordstoga

Eg budde i eit kollektiv i eit litt forsinka liv. Og no hadde eg og ho,
Som hadde lagt ein arbeidsdag, tappert sett i gang med fag.
Trur eg var på side to. Då kapitulerte eg og sa til ho:

Altfor mange lause ting, altfor myrke krokar, altfor mykje
skummelt rot, altfor store flokar, altfor store rom, altfor mange ord,
altfor mange gode råd gjev altfor mykje å tenke på.

Kor er den beste teori for ei lukke og litt fri?
Kva er pensum for å få raustlause menn til å få ro?
Ikkje boka eg les no. Ikkje den eg las i går, og faga eg må ta
opp att til neste år.

Altfor mange lause ting…

No er eg over tredve år, ikkje akkurat i min ungdoms vår
Men eg er like dum som då eg hadde guterom. Jau då, eg er då
intelligent (Litt over snittet trur eg omtrent). Gjev meg misjonen,
livsmisjonen, eg skal greie den.

Men det er altfor mange lause ting, altfor myrke krokar, altfor mykje
skummelt rot, altfor store flokar, altfor store rom, altfor mange ord,
altfor mange gode råd gjev altfor mykje å tenke på.